Dự án Lồng ghép bảo tồn đa dạng sinh học, thích ứng với biến đổi khí hậu và quản lý rừng bền vững cảnh quan Trung Trường Sơn Việt Nam” (BCC-GEF). Hợp phần 1: Đa dạng sinh học và Quản lý Khu bảo tồn

Thời gian thực hiện: 2017 – 2020
Khách hàng: ADB/Ban Quản lý Dự án Trung ương Dự án Hành lang Bảo tồn Đa dạng sinh học tiểu vùng Mê Công (Hợp phần Việt Nam)
Nội dung

Dự án “Lồng ghép bảo tồn đa dạng sinh học, thích ứng với biến đổi khí hậu và quản lý rừng bền vững cảnh quan Trung Trường Sơn Việt Nam” (gọi tắt là Dự án BCC-GEF) do Quỹ Môi trường toàn cầu tài trợ thông qua Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB). Tổng cục Môi trường được Bộ TN&MT giao làm Chủ dự án, thực hiện từ năm 2016 – 2020 tại 3 tỉnh Quảng Nam, Quảng Trị và Thừa Thiên Huế.

Mục tiêu của Dự án là hỗ trợ và tăng cường hiệu quả của việc thực hiện Dự án “Hành lang bảo tồn đa dạng sinh học Tiểu vùng Mê Công mở rộng, giai đoạn 2” (Dự án BCC); tăng cường quản lý và duy trì tính toàn vẹn sinh thái của hệ thống khu bảo tồn và vùng xung quanh tại cảnh quan Trung Trường Sơn của Việt Nam; bảo đảm dịch vụ hệ sinh thái rừng bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu tại vùng Trung Trường Sơn, đem lại lợi ích sinh kế cho cộng đồng địa phương, góp phần tăng trưởng kinh tế khu vực.
Hợp phần 1. Đa dạng sinh học và quản lý khu bảo tồn (Gọi tắt là PAMS1) do liên danh giữa công ty GFD và Trung tâm Môi trường và Phát triển Lâm nghiệp Bền vững, thực hiện từ 2017 đến 2020, với các nội dung tập trung vào cải thiện kế hoạch cải quản lý cho 08 khu bảo tồn thuộc 3 tỉnh dự án, hỗ trợ xây dựng quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học cấp tỉnh, xây dựng kế hoạch bảo tồn cấp thôn bản và phát triển sinh kế cho người dân ở vùng đệm; tích hợp chi trả dịch vụ môi trường rừng PFES vào bảo tồn đa dạng sinh học cho vùng đệm của các khu bảo tồn.

Gói công việc tư vấn kỹ thuật PAMS1 gồm 8 nhiệm vụ với các đầu ra như sau: i) D1 cung cấp các khóa đào tạo nhằm nâng cao năng lực cán bộ KBT và hỗ trợ chung cho việc thực hiện OMP; ii) D2 và D3 là hai hoạt động liên quan đến xây dựng hướng dẫn và xây dựng Kế hoạch quản lý hoạt động khu bảo tồn (OMP); iii) D4: Hỗ trợ tư vấn để xây dựng quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học cấp tỉnh cho 3 tỉnh; iv) D5, D6, D7 là nhóm hoạt động liên quan đến xây dựng hướng dẫn, tổ chức tập huấn thí điểm và tổ chức thực hiện mở rộng xây dựng Kế hoạch bảo tồn cấp thôn (VCP) cho các thôn ưu tiên; D8 là các hoạt động liên quan đến đánh giá thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả chi trả PFES tại địa bàn 3 tỉnh tham gia dự án.

Một số các kết quả chính:
Hoạt động D1:

PAMS1 đã tiến hành khảo sát, đánh giá nhu cầu và tiến hành thập huấn cho cán bộ của 7 KBT tham gia dự án KBT Sông Thanh, KBT Loài Sao La, KBT Ngọc Linh, KBT Sao La, KBT Phong Điền, KBT Đakrông, KBT Bắc Hướng Hóa. Các chủ đề đã tập huấn bao gồm: (1) Kỹ năng xử lý vi phạm trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ rừng; cập nhật các chính sách, quy định của pháp luật về lĩnh vực bảo tồn đa dạng sinh học; (2) Kỹ năng tiếp cận cộng đồng và truyền thông; (3) Kỹ năng nhận biết và giám sát động vật hoang dã; (4) Kỹ năng nhận biết và giám sát thực vật rừng; (5) Kỹ năng sử dụng GIS, GPS và viễn thám.

Hoạt động D2.
  • Hướng dẫn xây dựng Kế hoạch OMP: Đơn vị tư vấn đã tiến hành xây dựng Kế hoạch OMP và được CPMU ra quyết định ban hành để làm tài liệu cơ sở tiến hành Tập huấn xây dựng OMP cho các KBT.
  • Tập huấn xây dựng Kế hoạch OMP: Tổng số có 07 lớp tập huấn về xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động được thực hiện từ ngày 21/11/2017 đến ngày 27/01/2018 tại 07 KBT tham gia dự án. Tổng số học viên tham gia lớp tập huấn là 105 học viên đại diện lãnh đạo KBT, các cán bộ đang công tác tại KBT tham gia dự án, ngoài ra còn có sự tham gia của đại diện Ban quản lý dự án trung ương (CPMU) và điều phối, trợ lý điều phối của Ban quản lý dự án tỉnh (PPMU).
  • Kết quả Xây dựng kế hoạch hoạt động khu bảo tồn (OMP): Sáu (06) Khu bảo tồn bao gồm: Sông Thanh, Loài Sao La (tỉnh Quảng Nam); KBT Đakrông và Bắc Hướng Hóa (tỉnh Quảng Trị); KBT Phong Điền và Sao La (tỉnh Thừa Thiên Huế) và 01 Khu DTTN Ngọc Linh, tỉnh Quảng Nam. 07 đơn vị đã được Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ba tỉnh đã có văn bản thông qua kết quả thẩm định về kỹ thuật đối với OMP.
Hoạt động D3.

Tư vấn PAMS1 đã hỗ trợ các KBT triển khai các hoạt động ưu tiên trong kế hoạch OMP đã được phê duyệt. Kết thúc dự án, 95% các hoạt động ưu tiên trong OMP đã hoàn thiện. Các hoạt động được chia thành 2 nhóm chính: Hoạt động tự thực hiện và hoạt động thực hiện thông qua đấu thầu.

  • Các hoạt động tự thực hiện bao gồm: i) Tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cộng đồng về bảo vệ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học; ii) Giáo dục môi trường cho học sinh các trường tiểu học, trung học cơ sở về kiến thức, kỹ năng, thái độ, thay đổi hành vi góp phần tuyên truyền về nhiệm vụ bảo vệ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học; ii) Các hoạt động tuần tra truy quét các điểm nóng về phá rừng; iii) Xây dựng quy chế phối hợp giữa các tổ chức có liên quan trong việc bảo vệ rừng, PCCCR và bảo tồn đa dạng sinh học; iv) Tổ chức công bố quyết định thành lập với Khu DTTN mới (Ngọc Linh). Các hoạt động này đã góp phần làm thay đổi nhận thức của cộng đồng, các em học sinh về bảo vệ rừng, đa dạng sinh học; góp phần đóng góp thiết thực cho mục tiêu bảo vệ động vật hoang dã, chống lấn chiếm đất rừng, khai thác lâm sản trái phép góp phần bảo vệ cảnh quan và bảo tồn hành lang đa dạng sinh học của Trung Trường Sơn.
  • Các hoạt động thực hiện thông qua đấu thầu chủ yếu bao gồm: i) Mua sắm các trang thiết bị phục vụ nghiên cứu, tuần tra bảo vệ rừng; ii) Trang bị các công cụ hỗ trợ tuyên truyền, cắm mốc ranh giới; iii) Các cây giống, con giống hỗ trợ sinh kế cho cộng đồng vùng đệm. Kết quả của các hoạt động đã góp phần nâng cao hiệu quả của các hoạt động tuyên truyền; cung cấp trang thiết bị góp phần nâng cao hiệu quả của hoạt động tuần tra, nghiên cứu khoa học; hỗ trợ góp phần cải thiện đời sống thu nhập cho người dân thông qua mô hình hỗ trợ sinh k kế trong OMP.

Kết quả chung của các hoạt động trong OMP đã đóng góp cho mục tiêu bảo vệ rừng, bảo vệ loài mục tiêu và duy trì tính bền vững của hệ sinh thái rừng tự nhiên góp phần bảo tồn đa dạng sinh học và nâng cao hiệu quả khu bảo tồn.

Hoạt động D4.

Tư vấn PAMS1 đã tiến hành hỗ trợ các Ban quản lý KBT xây dựng các bản quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học (Trừ KBT Bắc Hướng Hóa và KBT Đakrông, Quảng Trị đã được phê duyệt năm 2017). Sau khi Luật Quy hoạch và Luật Lâm nghiệp ra đời đã làm cho việc xây dựng Quy hoạch bảo tồn dừng lại ở mức thẩm định chuyên môn của Sở Nông nghiệp các tỉnh.

Hoạt động D5.

Tư vấn PAMS1 đã tiến hành khảo sát 40 thôn ưu tiên tham gia dự án để làm cơ sở xây dựng Kế hoạch bảo tồn cấp thôn (VCP). Bản hướng dẫn xây dựng VCP đã được sự góp ý của các bên liên quan để hoàn thiện và được CPMU ra quyết định ban hành để làm cơ sở xây dựng VCP cho 40 thôn ưu tiên.

Hoạt động D6.

Trên cơ sở bản Hướng dẫn xây dựng VCP đã được CPMU ban hành, PAMS1 đã tiến hành tổ chức 6 lớp tập huấn tại 6 thôn mẫu vào 34 thôn ưu tiên còn lại cũng được cử người tham gia để học hỏi về áp dụng xây dựng VCP.

Hoạt động D7.

Tư vấn đã hỗ trợ 40/40 thôn xây dựng thành công kế hoạch VCP và được PPMU 3 tỉnh Quảng Trị, Quảng Nam và Thừa Thiên Huế phê duyệt. Tư vấn PAMS1 cũng hỗ trợ 40 thôn ưu tiên hoàn thành 92% các hoạt động ưu tiên trong VCP của 40 thôn. Các hoạt động ưu tiên trong VCP cũng được chia thành 2 nhóm: Hoạt động tự thực hiện và hoạt động thực hiện thông qua đấu thầu.

Các hoạt động tự thực hiện bao gồm: Các hoạt động tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo vệ rừng, ĐDSH; phổ biến nội quy, ký cam kết bảo vệ rừng, PCCCR; hoạt động hội họp của Ban bảo tồn cấp thôn; xây dựng quy chế quản lý bảo vệ rừng; tuần tra tháo dỡ bây động vật hoang dã… Các hoạt động đã góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng và góp phần cho công tác bảo vệ và phát triển rừng, bảo tồn ĐDSH cải thiện.

Các hoạt động thực hiện thông qua đấu thầu bao gồm: Các hoạt động chủ yếu là mua sắm các trang thiết bị cho tổ tuần tra; hỗ trợ cây giống, con giống để hỗ trợ phát triển sinh kế. Các hoạt động này đã hỗ trợ nâng cao hiệu quả hoạt động tuần tra bảo vệ rừng, nâng cao thu nhập cho người dân góp phần giảm áp lực vào rừng.

Hoạt động D8.

Tư vấn đã tiến hành khảo sát, xây dựng báo cáo thực trạng công tác chi trả DVMTR trên địa bàn 3 tỉnh tham gia dự án. Qua đó, tư vấn đã tiến hành xây dựng bản Hướng dẫn kỹ thuật mở rộng và nâng cao hiệu quả chi trả DVMTR.

Các hoạt động trong bản Hướng dẫn tập chung vào các hoạt động: i) Thí điểm các giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả của hoạt động chi trả DVMTR tại 03 thôn thí điểm của xã Tà Long, huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị; ii) Tập huấn nâng cao năng lực về chi trả DVMTR tại tỉnh Quảng Trị và tỉnh Thừa Thiên Huế; iii) Thúc đẩy và hỗ trợ mở rộng các thôn được hưởng lợi từ hoạt động chi trả DVMTR. Hoạt động này đã góp phần cho 11 thôn được dự án BCC giao rừng cộng đồng được nhận tiền chi trả DVMTR. Ngoài ra, dự án cũng hỗ trợ xây dựng bản đồ chi trả DVMTR cho 5 lưu vực mới tại tỉnh Thừa Thiên Huế (Sông Bồ, A Lin B1, A Lin B2, Rào Trăng 3, Rào Trăng 4). Dự kiến, sau khi 5 lưu vực đi vào chi trả sẽ có 23 cộng đồng dân cư thôn, 941 hộ gia đình, 7 nhóm hộ được hưởng nguồn chi trả DVMTR; ngoài ra còn có 4 UBND xã và 05 tổ chức được nhà nước giao quản lý rừng được hưởng nguồn dịch vụ môi trường rừng. Đối với chủ rừng là tổ chức sẽ có các hoạt động khoán lại cho các thôn bản, hộ gia đình để tham gia quản lý bảo vệ rừng với một số diện tích gần dân. Do vậy, số hộ gia đình và cộng đồng dân cư thôn được hưởng lợi từ DVMTR trong 5 lưu vực được dự án hỗ trợ sẽ còn tăng lên.

Như vậy, tư vấn PAMS1 đã hoàn thành đầy đủ các nhiệm vụ trong gói thầu. Các hoạt động hỗ trợ của tư vấn PAMS1 đã góp phần vào thành công của dự án trong việc nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn đa dạng sinh học khu vực hành lang cảnh quan Trung Trường Sơn.

 

 



Trả lời